طراحی روشنایی در فضاهای بیمارستانی؛ فضاها – بخش 1
طراحی روشنایی در فضاهای بیمارستانی؛ فضاها – بخش 1
طراحی روشنایی در مراکز درمانی و بهداشتی، تلفیقی دقیق از دانش فنی و درک نیازهای فیزیولوژیک انسان است. هدف از این طراحی، ایجاد محیطی است که علاوه بر تأمین استانداردهای دقیق برای انجام فعالیتهای تخصصی کادر درمان، آرامش روانی و راحتی بصری بیماران را تضمین کرده و با تنظیم ریتمهای شبانهروزی، فرآیند بهبود را تسریع کند. هر فضا با توجه به ماهیت کاربریاش، نیازمند رویکرد نوری منحصربهفردی است تا توازن میان عملکرد و سلامت فراهم گردد. در ادامه به تشریح نیازهای نوری هر فضا خواهیم پرداخت.
اتاق های بستری بیمار - روشنایی با محوریت سلامت بخشی
بخش زیادی از زمان بیماران در بیمارستان در اتاق های بستری میگذرد، به همین سبب طراحی روشنایی آن میتواند نقش مهمی در فرایند درمان داشته باشد؛ از ارائهی نور مؤثر بر چرخه طبیعی بدن تا نور کافی و کارآمد برای فعالیتهایی مثل مطالعه.
از آنجا که بیماران بخش عمدهای از زمان خود را در حالت خوابیده میگذرانند، روشنایی میبایست بهگونهای انجام شود که خیرگی مستقیم برای بیمار ایجاد نکند.
برای ایجاد حس آرامش و صمیمیت، استفاده از نور غیرمستقیم با دما رنگ خنثی و با شدت حداقل 100 لوکس توصیه میشود. این نوع نورپردازی علاوه بر ایجاد فضایی دلپذیر، باعث میشود اتاق بزرگتر و بازتر به نظر برسد. در عین حال، هر تخت بیمارستانی باید به روشنایی مطالعهی مجزا مجهز باشد تا امکان خواندن یا انجام فعالیتهای ساده بدون خستگی چشم و با شدت روشنایی 300 لوکس فراهم شود. از آنجا که بیماران ممکن است در ساعات شب نیاز به حرکت در محیط را داشته باشند، وجود نورهای راهنما ضروری است. نور شب باید بهگونهای طراحی شود که بدون ایجاد مزاحمت برای بیماران، روشنایی کافی 5 لوکس برای مشاهدهی کلی فضا و انجام کارهای ساده توسط پرستار فراهم کند. این نور باید ملایم و کنترلشده باشد.
برای بیشترین تأثیر روشنایی بر بهبود بیماران، لازم است تا نور محیط با ریتم شبانهروزی بدن بیمار هماهنگ شود. رسیدن نور کافی به چشم بیمار و تغییر کنترلشدهی رنگ و شدت نور در طول روز، الگویی شبیه به تغییرات طبیعی نور خورشید ایجاد میکند. این رویکرد به حفظ ریتم طبیعی بدن کمک کرده، سطح هوشیاری و توان ذهنی را افزایش میدهد و چرخهی خواب و بیداری را پایدارتر میسازد. بهویژه در بیمارانی که دورههایی از کمای پزشکی یا خواب عمیق مصنوعی را پشت سر گذاشتهاند، چنین نورپردازیای میتواند بازگشت به ریتم طبیعی زندگی را سریعتر کرده و روند بازیابی جسمی و روانی را تسهیل کند.

محصولات پیشنهادی:
چراغ های اکو توکار با دیفیوزر میکروپریزماتیک
چراغ های دارک لایت تریمو، لنزا، مانا مینی توکار
چراغ های کرنرلاین و ورونا و لاین
چراغ پاتختی آرگا
چراغ والی
چراغ بالای تخت بیمار مدل الین
نیاز های روشنایی فضا
- تامین حداقل روشنایی 100 لوکس برای روشنایی عمومی در کف و در نظر داشتن نور شب
- نور غیرمستقیم، عامل بزرگتر به نظر رسیدن فضا و حس آرامش بصری
- تامین روشنایی 300 لوکس جهت مطالعه ی بیماران
- استفاده از روشنایی انسان محور جهت تنظیم چرخه طبیعی بدن و سیکل خواب/بیداری
- خیرگی کنترل شده UGR<19
- روشنایی 1000 لوکس بر روی تخت در صورت نیاز به ویزیت پزشک و اقدامات درمانی
اتاق های معاینه پزشکان - اهمیت کیفیت نور و تشخیص صحیح رنگ پوست مراجعان
در اتاق معاینه و درمان، نورپردازی باید بهطور همزمان پاسخگوی نیازهای بیمار و پزشک باشد. برای بیمار، فضای نوری گرم و دوستانه اهمیت دارد؛ فضایی که حس آرامش و امنیت ایجاد کند و استرس ناشی از معاینه یا درمان را کاهش دهد. در مقابل، پزشک برای تشخیص دقیق و انجام صحیح اقدامات درمانی، به نور مناسب 1000 لوکس، یکنواخت و با شاخص نمود رنگ بالا CRI Ra>90 نیاز دارد.
کیفیت بازنمایی رنگ ها در اتاق معاینه نقش حیاتی دارد. نور با دقت رنگ بالا به پزشک امکان میدهد تغییرات بسیار جزئی رنگ پوست را تشخیص دهد؛ موضوعی که در بسیاری از معاینات بالینی تعیینکننده است. استفاده از چراغ های با طیف نزدیک به نور طبیعی با تکنولوژی SUNIX، علاوه بر دقت رنگ بالا، باعث میشود چشم در شرایطی مشابه نور روز کار کند و فشار بینایی کاهش یابد.
در نهایت، روشنایی اتاق های معاینه نباید باعث بازتاب یا خیرگی روی مانیتورها و تجهیزات دیجیتال شود. به همین دلیل، محل نصب چراغها باید با دقت انتخاب شود. جانمایی چراغها در دو طرف فضای کاری، بهجای نصب در بالای آن، دید مناسب و یکنواختی ایجاد میکند و از انعکاسهای مزاحم جلوگیری میکند.

محصولات پیشنهادی:
چراغ های ریلکس با دیفیوزر میکروپریزماتیک
چراغ های اکو توکار با دیفیوزر میکروپریزماتیک
چراغ های کرنرلاین و ورونا و لاین
چراغ های لینو، رینگو و لاین منحنی
چراغ بالای تخت بیمار مدل الین
نیاز های روشنایی فضا
- تامین حداقل روشنایی 500 لوکس برای روشنایی
- ترکیب روشنایی نور مستقیم و غیرمستقیم، عامل بزرگتر به نظر رسیدن فضا و حس آرامش بصری
- بر اساس استاندارد EN 12464-1 دما رنگ مناسب برای ویزیت پزشک 4000k تا 5000k توصیه شده است
- روشنایی 1000 لوکس با Ra>90 بر روی تخت در صورت نیاز به ویزیت پزشک و اقدامات درمانی
