02188839700

021-88839700

دانلود کاتالوگ

تعاریف و اطلاعات مهم فنی در طراحی روشنایی محیط

تعاریف و اطلاعات مهم فنی در طراحی روشنایی

 

با توجه به اهمیت طراحی روشنایی در فضاها در ادامه به معرفی برخی تعاریف و مفاهیم مهم در این زمینه می پردازیم:

 

شدت روشنایی ( Illuminance )

 

شدت روشنایی

 

 

شدت روشنايي، ميزان شار نوري است كه بر واحد سطح ميتابد. واحد آن لوكس و علامت اختصاري آن E است. يك لوكس برابر يك لومن بر متر مربع است.  شدت روشنايي مورد نياز براي هر فضاي داخلي با توجه به نوع و ماهيت كاربري پيشبيني شده در فضا و يا دقت مورد نياز براي آن كاربري، با مراجعه به جداول طبقه بندي ميزان شدت نور مورد نياز براي كابري هاي مختلف در استانداردها تعيين ميشود.(1)

 

شدت روشنایی افقی (Horizontal Illuminance )

شدت روشنايي افقي، ميزان شار نوري است كه بر واحد سطح افقي ميتابد و در تامين روشنايي افقي نظير ميز كار و سطح زمين اهميت پيدا ميكند. واحد آن لوكس و علامت اختصاري آن Eاست.(1)

 

شدت روشنایی عمودی ( Vertical Illuminance )

شدت روشنايي عمودي، ميزان شار نوري است كه بر واحد سطح عمودي ميتابد و در تامين روشنايي سطوح عمودي نظير تابلوهاي نقاشي در موزه ها وگالری ها اهميت پيدا ميكند. واحد آن لوكس و علامت اختصاري آن Eاست.(1)

 

یکنواختی نور ( Uniformity )

     یکنواختی نور محیط ( U0 ) به میزان پخش یکنواخت نور در محیط یا فضای کار اطلاق شده و از نسبت شدت روشنایی حداقل (Emin ) به شدت روشنایی متوسط (Eave) بدست می آید. یکنواختی نور در محیط اطراف فضای کار بهتر است مقداری برابر با U0 ≥ 0.4 و در محیط پس زمینه مقدار U0 ≥ 0.1 داشته باشد.(2)

 

درخشندگی ( Luminance )

 

 

درخشندگي نشان دهند ه ی تأثیر فیزیولوژیکی نور بر چشم انسان بوده و برابر است با نسبت شدت نور ساطع شده از منبع به سطح بر حسب كاندلا بر مترمربع , علامت اختصاري آن L است.(1)(2)

 

سطح مناسب و متعادلی از درخشندگی در محیط جهت افزایش دقت در بینایی و عملکرد چشم لازم بوده و می بایست از موارد زیر پرهیز کرد:

  • درخشندگی زیاد که خود سبب افزایش خیرگی (UGR) میشود.
  • کنتراست بالا در درخشندگی محیط که بدلیل نیاز به تطابق پذیری زیاد چشم باعث خستگی آن شود.
  • درخشندگی و کنتراست کم که یک محیط کسل کننده پدید خواهد آورد.

 

بازتاب سطوح ( Reflectance of surfaces )

به نسبت نور تابیده شده به یک سطح و نور بازتاب شده از آن گویند. یکی از عوامل موثر و مهم در محاسبات روشنایی محیط ضریب بازتاب سطوح آن از جمله سقف، کف، دیوار ها، اشیاء و … می باشد . ضریب بازتاب سطوح برای گستره ی زیادی از محیط ها به صورت زیر بوده و به متریال استفاده شده و رنگ سطوح بستگی دارد(2) :

سقف: 0.7 تا 0.9

دیوار: 0.5 تا 0.8

کف: 0.2 تا 0.4

ضریب خیرگی ( UGR or GI )

    به طور کلی خیرگی (Glare) به حس نا مطلوب ایجاد شده توسط سطوح روشن از جمله سطوح براق، چراغ ، پنجره ی دیواری یا سقفی و… که در میدان دید قرار دارند اطلاق می شود . میزان خیرگی توسط ضریب خیرگی (UGR) نشان داده شده و معمولا در بازه ی 10 تا 30 قرار دارد و به عواملی چون درخشندگي زمينه و منبع روشنايي، موقعيت ناظر نسبت به منبع روشنايي و ابعاد فضا بستگي دارد.(2)

مقدار مرجع ضریب خیرگی برای فضاهای مختلف در استاندارد EN-12464  مشخص شده است و اگرچه فرمولی برای  محاسبه خیرگی وجود دارد اما معمولاً توسط نرم افزارهاي طراحي روشنايي در هر نقطه محاسبه ميشود.

 

منابع:

(1) نشریه شماره 654 نظام مهندسی

(2) EN12464-1

 

1 دیدگاه

  1. متین 2018/12/14 در 1:19 ب.ظ

    سلام . عالی بود اگر مطالب بیشتری بگذارید بسیار عالی میشه

مشتاقانه منتظر دریافت نظرات شما دوستان عزیز هستیم